آنچه نمی دانید عصبی تان می کند

 گروه: اجتماعی

 نویسنده: دانیل گیلبرت

 منبع: سایت آفتاب

 تاریخ درج: 2 دی 1390

هفتاد و شش سال پیش، فرانکلین روزولت زمانی که بر سکوی مراسم سخنرانی افتتاحیه ریاست جمهوری ایستاد به ملت یادآور شد که مشکلات اخیر «به لطف خدا فقط مسائل مادی است.» او در بحبوحه رکود اقتصادی به آمریکایی ها اصرار ورزید به یاد داشته باشند که «خوشبختی فقط در داشتن پول خلاصه نمی شود» و تشخیص دهند «ثروت مادی را ملاک موفقیت دانستن به کلی نادرست است.» او ادعا کرد «تنها چیزی که باید از آن ترسید خود ترس است.»

به مرور زمان آشکار شد که آمریکایی ها چیزهای زیادی برای ترسیدن دارند و باور بی آزارشان در این باره که با پول می توان خوشبختی خرید کاملا درست بود. روانشناسان و اقتصاددان اکنون می دانند که اگر چه آدم های بسیار پولدار خوشحالتر از پولدارها نیستند، در مورد ۹۹ درصد دیگر آدم ها، خوشحالی با داشتن چند چیز جالب مثل خورد و خوراک، سرپناه و امنیت به شدت افزایش می یابد. آنهایی که فکر می کنند مادیات اهمیتی ندارد احتمال می رود که هرگز در صف خرید نان نایستاده باشند.

پول مهم است و امروزه بیشتر آمریکایی ها مقدار پول کمتری نسبت به چند سال پیش دارند، به طوری که تعجبی ندارد اگر نتایج نظرسنجی های به دست آمده از «شاخص بهروزی و تندرستی گالوپ» نشان دهد که آمریکایی کمتر لبخند می زنند و نگران تر از گذشته هستند و شاد بودنشان کاهش یافته و ناراحت بودنشان بالا رفته است، که کمتر خوابشان می برد و بیشتر سیگار می کشند و اینکه بحران اقتصادی همچنان ادامه دارد.

آینده نامطمئن باعث می شود تا انسان ها در وضعیت ناراحت کننده ای گیر بیفتند و مستاصل شوند به طوری که هیچ کاری به جز انتظار کشیدن نداشته باشند.

اما کیف پول نیمه خالی، علت دل های پر از غصه ما نیست. هر چه باشد بیشتر ما هنوز دلارهای واقعی (تعدیل شده با تورم) بیشتری نسبت به پدربزرگ های مان داریم و در یک ترس دائمی زندگی نمی کنیم. آمریکایی های طبقه متوسط کنونی نسبت به آمریکایی های طبقات بالاتر یک قرن پیش از تجملات بیشتری برخوردار بوده و از آنها لذت می برند. روشن است که آدم ها می توانند با پولی کمتر از آنچه که ما سال گذشته داشتیم یا امسال داریم هم کاملا خوشحال باشند.

بنابراین اگر نداشتن یک مشت دلار باعث غصه و درماندگی ما نمی شود پس چه چیز می شود؟ کسی نمی داند. منظورم این نیست که کسی پاسخ این پرسش را نمی داند. منظور من این است که پاسخ این پرسش می شود اینکه کسی نداند چی به چی است و ندانستن است که ما را بیمار می سازد.

آزمایشی که پژوهشگران در دانشگاه ماستریخت هلند انجام دادند را ملاحظه کنید. در این آزمایش به افراد مورد آزمایش تعداد ۲۰ شوک الکتریکی وارد می کردند. به یک گروه از افراد گفته شده بود که به آنها در تمام مراحل آزمایش یک شوک شدید وارد خواهد شد. گروه دیگر می دانستند که آنها ۱۷ شوک ملایم و ۳ شوک شدید دریافت خواهند کرد، اما نمی دانستند کدام یک از ۲۰ شوک وارده شدید خواهد بود. نتایج نشان داد آنهایی که فکر می کردند شانس دریافت شوک شدید بسیار کم است بیشتر از کسانی ترسیده بودند که مطمئن بودند شوک شدید دریافت می کنند (گروه اول حسابی عرق کردند و قلبشان سریع تر می زد).

علت این است که مردم احساس بدتری دارند وقتی که چیز بدی احتمال رخ دادن دارد نسبت به وقتی که چیز بدی واقعا رخ خواهد داد. بیشتر ما خوابمان را حرام نمی کنیم و هرچه می توانیم به سیگار پک نمی زنیم چون که شاخص سهام ده درصد سقوط کرده است، اما این کار را معمولا زمانی که نمی دانیم آیا سهام سقوط خواهد کرد یا نه خواهیم کرد. برای انسان ها، بلاتکلیف بودن دردآورتر از چیزهایی است که آنها درباره شان نامطمئن هستند.
کلستومی، سوراخی است که با استفاده از جراحی در روده بزرگ ایجاد شده و آن را تغییر مسیر می دهد، به طوری که مدفوع از طریق سوراخی در شکم از بدن خارج می شود و انجام این عمل هم کار هر کسی نیست. یک گروه پژوهشی در دانشگاه میشیگان بیمارانی را مطالعه کردند که کلستومی دائمی داشتند و بیمارانی که این شانس را داشتند که روزی کلستومی آنها برداشته شود. شش ماه پس از عمل، بیمارانی که می دانستند به طور دائمی باید با شرایط جدید سر کنند خوشحالتر از آنهایی بودند که فکر می کردند روزی به شرایط عادی برخواهند گشت.

به طور مشابه، پژوهشگران در دانشگاه بریتیش کلمبیا افرادی را مطالعه کردند که آزمایش ژنتیکی انجام داده بودند تا میزان ریسک آنها برای گسترش اختلال مخرب اعصاب معروف به بیماری هانتیگتون تعیین شود. آنهایی که فهمیدند احتمال بسیار بالایی دارند که این بیماری را بگیرند یک سال پس از آزمایش خوشحال تر از آنهایی بودند که نفهمیدند ریسک مبتلا بودنشان چقدر است.

چرا ما ترجیح می دهیم بدترین ها را بدانیم به جای اینکه در شک و تردید به سر ببریم؟ چون وقتی که ما خبر بد را دریافت می کنیم برای لحظه ای گریه و مویه کرده و سپس سرگرم بهترین کاری که می توانیم برای زندگی مان در شرایط جدید بکنیم می شویم. رفتار و تلقی مان را تغییر می دهیم. ما شناختمان را بالا می بریم و معیارهایمان را پایین می آوریم. ما یدک ها و کمک های خودمان را پیدا می کنیم، اما نمی توانیم با شرایطی کنار بیاییم که هنوز نمی دانیم آن شرایط چیست. آینده نامطمئن ما را در حالت ناراحت کننده ای معطل و درمانده نگه می دارد که هیچ کاری بدون انتظار کشیدن نمی توانیم انجام دهیم.

افسردگی و ناامیدی ملی ما کاملا واقعی است، اما مشکل بر سر نداشتن پول کافی نیست. مساله بر سر قطعیت ناکافی است. آمریکایی ها با ثروتی بسیار کمتر از آنی که بیشتر ما اکنون داریم کاملا خوشحال بوده اند و ما می توانستیم به سرعت دوباره مثل آن آمریکایی ها بشویم فقط اگر می دانستیم که اوضاع مان واقعا چگونه است و به چه سمت و سویی می رود.

 تعداد بازدید: 105